Wereld van de Jong | Oekraïne-oorlog als perfecte storm

Column • Wie dacht dat we met de Covid-pandemie de ergste branchecrisis in jaren hebben beleefd, staat nog een zwaar jaar te wachten, schrijft Automotive-columnist Arjen de Jong. 
Arjen de Jong Arjen de Jong
• Laatste update:
Arjen de Jong, voormalig ceo BMW Group Nederland

Te midden van een rigoureus veranderende markt dankzij wijzigende distributie modellen en elektrificatie, neemt het tekort aan chips en grondstoffen almaar verder toe. Doordat de levering van Oekraïense kabelbomen stokt, stagneert ook de autoproductie. Daarnaast gaan de prijzen van grondstoffen en energie gigantisch omhoog. Autofabrikanten moeten zich in allerlei bochten wringen om klanten, dealers en aandeelhouders tevreden te houden. Vrijwel alle autoproducenten hebben hun dealers al geïnformeerd dat er dit jaar fors minder auto’s geleverd worden.

Aandeelhouders

Evenals tijdens de Covid-crisis betekent de stagnerende productie dat elektrische auto’s met hoge marge voorrang krijgen. Maar uiteindelijk betekent een lagere productie een daling van omzet – en dit jaar waarschijnlijk ook van de winst. De grote vraag is wie hier voor gaat opdraaien.

Fabrikanten hebben dealers verteld dat ze fors minder auto’s krijgen

Bij multinationals zijn de cfo’s in dit soort omstandigheden altijd de baas. De afdeling inkoop zal de duimschroeven moeten aandraaien bij toeleveranciers. Verkoop moet direct stoppen met alle bonussen en kortingen. Als het echt spannend wordt, zullen autoproducenten gaan snijden in R&D om het rendementsprobleem van vandaag voor zich uit te schuiven. Uiteraard heeft die beslissing verregaande consequenties voor de lange termijn. Maar op korte termijn komen de aandeelhouders op de eerste plaats.

Dalende markt

Niet alleen onder druk van de fabrikanten, maar nu ook onder druk van de dalende markt en stijgende prijzen zullen kleine dealers het onderspit delven en zichzelf te koop moeten aanbieden aan de groten. Alleen de grote holdings, die goed georganiseerd zijn en financieel sterk zijn, zullen overleven. 

In Duitsland is het nu al duidelijk dat VAG probeert het agentuurmodel te misbruiken om dealers met minimale marges af te schepen. Niet voor niets waarschuwde retailorganisatie Cecra onlangs voor deze vorm van cherry picking: fabrikanten combineren de regelgeving voor het oude dealermodel met die van het agentuurmodel, in hun voordeel. Maar wie gaat ze in deze markt tegenhouden? 

Voor autofabrikanten is de Oekraïneoorlog een perfect storm waarin ze versneld een nieuwe distributiestructuur kunnen doorvoeren, met minder partners en daken. Zonder hiervoor de prijs te hoeven betalen.