Inleren voor diagnose

Diagnose | Investering in apparatuur op peil, nu de trainingen nog

Jeroen Vos Jeroen Vos
• Laatste update:
Beeld: Shutterstock

Het aanbod aan universele diagnoseapparatuur groeit en inmiddels beschikken veel autobedrijven over verschillende diagnosetesters. Toch zitten er nogal wat haken en ogen aan het gebruik van deze apparatuur waarbij ook de kennis binnen de werkplaats opgeschroefd kan worden, zo stellen verschillende marktpartijen.
Marc Kwekkeboom, general manager van equipmentleverancier Snap-on Tools, merkt dat de investeringen van autobedrijven in diagnoseapparatuur gestabiliseerd zijn. “Inmiddels is 20 procent van onze omzet afkomstig uit diagnosetesters. Waar diagnose vroeger alleen werd gebruikt voor foutmeldingen en storingen, zien we nu een verschuiving die eerder al in de schadebranche plaatsvond om rijhulpsystemen zoals ADAS te kunnen kalibreren.”

We moeten monteurs nog te veel bij de hand nemen

Marc Kwekkeboom, Snap-On 

Chris Kimman, directeur van equipmentleverancier AA Equipment Support, ziet tegenwoordig ook een nieuwe klantgroep: de dealer. “We verkopen aan dealerbedrijven steeds meer universele apparatuur, omdat die inmiddels over vrijwel dezelfde functionaliteiten beschikt als de merkoriginele apparatuur. Ongeveer 90 procent van de werkzaamheden kunnen zij nu met onze aftermarket testers oplossen. En een universeel apparaat werkt vaak eenvoudiger en sneller, en is bij meerdere merken te gebruiken.”Diagnosespecialist Asim Saglam vindt dat universelen goed moeten nadenken over de inzet van diagnoseapparatuur en op welke wijze zij dit willen doen.

Vervangingstechniek

Ook andere diagnoseleveranciers zien dat steeds meer universele bedrijven over diagnoseapparatuur beschikken, en dat dit er ook steeds vaker meerdere modellen zijn om een goede marktdekking te krijgen. Daarmee doemt een ander probleem op: het ontbreekt nog vaak aan de juiste kennis om deze apparatuur ook ten volle te benutten. “De basiskennis is goed, maar het technische vakmanschap staat onder druk omdat het moeilijk is om geschikt personeel te vinden. En als men er zelf niet uitkomt dan zijn er genoeg partijen in de markt die ondersteuning kunnen bieden, dus wordt niet altijd de noodzaak gevoeld om die kennis zelf uit te breiden”, stelt René van Arkel van diagnoseleverancier Explora. Toch is die scholing in zijn ogen essentieel. “Het gebeurt nog vaak dat er onderdelen onnodig worden vervangen. Logisch nadenken moet leidend blijven in plaats van alleen opvolgen wat het scherm op de diagnosetester aangeeft.”

Halve werk

Investeren in diagnoseapparatuur is het halve werk, stelt ook Kwekkeboom, die vindt dat het kennisniveau bij universelen omhoog moet. “Bij een universeel autobedrijf moeten wij als leverancier de klant en monteurs soms nog te veel bij de hand nemen. Daarom hebben wij een helpdesk ingericht om ondersteuning te bieden op het gebied van OEM-informatie. En onze eigen specialisten geven trainingen op locatie, om beter om te gaan met de apparatuur.”
Ook AA Equipment geeft trainingen voor diagnose. “We geven twee keer per jaar een bijscholingscursus. Met het bijhouden van je kennis kun je immers veel efficiënter werken. Het bedrijf dat niet investeert in opleidingen, holt de kennis binnen het bedrijf uit. En dat kan er toe leiden dat goed geschoold personeel verdwijnt.”

Struikelblokken

De grootste struikelblokken bij het gebruik van diagnosetesters, zijn pass-thru (via het apparaat toegang krijgen tot fabrieksinformatie) en de secure gateway, een module die fabrikanten gebruiken om onder andere veiligheidskritische informatie af te schermen. Hierover worden dan ook veel vragen aan de helpdesk gesteld, weet Kimman. “Er zijn bijvoorbeeld autobedrijven die een pass-thru-account hebben voor twee merken waar zij vaak mee werken. De aanvraag voor zo’n account is dikwijls tijdrovend en complex. Wij zorgen met onze dienst Clever DiagnostiX voor de aanmelding bij merken. Of wij lossen het op via remote diagnostics.”
De secure gateway is met name voor de universelen een struikelblok, vindt Kwekkeboom. “De OEM wil zijn kanaal en voertuigdata beschermen. Dat blijft een probleem voor universele bedrijven omdat die zonder licentie geen toegang krijgen tot de informatie. Vooralsnog blijft het een kat-en-muisspel waarin de universelen nog het onderspit delven.” Verder weet Kimman uit eigen onderzoek dat bedrijven het nog altijd lastig vinden om diagnose-uren door te berekenen aan de klant. “En omdat klanten mondiger worden en aardig veel werk wordt uitbesteed, is klantbehoud lastig.” Hiermee doelt hij op het risico dat autobedrijven lopen dat klanten verdwijnen naar een concurrent die hen helpt en toevoegt aan het eigen klantenbestand.

Door elkaar

Ook bij de Bovag zien ze dat de meeste autobedrijven inmiddels over voldoende diagnoseapparaten beschikken, maar dat de kennis om ze goed te gebruiken achterblijft. “Er wordt te weinig in opleidingen geïnvesteerd”, zegt Hans Joosten, branchemanager Bovag Onafhankelijke Autobedrijven. “Dat komt voornamelijk door tijdgebrek. Als je met pass-thru aan de gang wilt dan moet je een account aanmaken bij een autofabrikant. Dat duurt echter één tot zes maanden, afhankelijk van het merk, en is dermate ingewikkeld dat velen de stap niet zetten.”Hans Joosten, branchemanager Bovag Onafhankelijke Autobedrijven, en Jeroen van de Braak van RAI Vereniging Aftermarket gaven in de Automotive Livestream een toelichting over Auto’s de Baas.

De basiskennis is goed, maar het technische vakmanschap staat onder druk

René van Arkel, Explora

Uit onderzoek van de branchevereniging, verricht in 2020, blijkt dat 34 procent van de universele autobedrijven een account voor digitale service-registratie heeft aangemaakt bij een autofabrikant. “Hiervan gaf 44 procent aan dat zij remote diagnostics inschakelen van partijen zoals Jifeline en 27 procent zei met pass-thru bezig te zijn”, zegt Joosten. “Bij navraag bleek echter dat deze begrippen door elkaar gehaald werden. Dan daalt het percentage pass-thru gebruikers naar 5 tot 10 procent. De inzet van dit hulpmiddel vormt dus nog een probleem voor autobedrijven en het percentage dat er gebruik van maakt zou omhoog moeten.”

In de buurt

Met de campagne Auto’s de Baas probeert de branchevereniging samen met andere partijen de bewustwording binnen de automotive te vergroten. Joosten: “Gaandeweg zien we dat de kennis toeneemt bij autobedrijven. Hierbij zie je een scheidslijn van ondernemers die er graag mee aan de slag gaan en bedrijven die de focus het liefst op het mechanische onderhoud van de auto leggen. Die laatste groep laat zich moeilijk overtuigen. Echter, het gebruik van diagnoseapparatuur en pass-thru wordt steeds belangrijker bij het onderhoud en reparatie van de moderne auto. Dat begint bij investeren in opleidingen, maar vereist ook dat de ondernemer een keuze maakt voor welke merken hij zelf pass-thru wil inschakelen. Dat kan er ook toe leiden dat samenwerking wordt gezocht met autobedrijven in de buurt. Om die kruisbestuiving te bevorderen voegen wij binnenkort met ‘Pass-thru in de buurt’ een nieuwe functie toe op de website van Auto’s de Baas, waarmee autobedrijven kunnen zien welke collega met pass-thru overweg kan. In eerste instantie zijn zij daarmee snel geholpen maar het is ook de bedoeling dat zij zelf aan de slag gaan met pass-thru voor het merk waarin zij gespecialiseerd zijn. Als er incidenteel een ander merk in de werkplaats staat, dan is het handig als een collega in de buurt hulp kan bieden.”

Diversiteit is het probleem

Tim Mangelaars, eigenaar van universeel autobedrijf Auto & Service, doet het meeste diagnosewerk zelf. Hij gebruikt hiervoor een Bosch KTS en een Euro DFT-laptop waarmee hij via pass-thru diverse OE-merken kan uitlezen.
Volgens Mangelaars is het grootste probleem waar autobedrijven mee te maken krijgen, de diversiteit van de specificaties van apparatuur. Hierbij doelt hij onder meer op verschillende versies van internetbrowsers en Java-viewers die nodig zijn voor een juiste weergave van afbeeldingen en informatie. “Dat ondervangen wij met de Euro DFT-laptop waarvan de software voortdurend een update krijgt. Daardoor beschikken wij over recente merkinformatie en kunnen wij naast de VAG-merken, waarin wij gespecialiseerd zijn, ook merken als BMW en Mercedes servicen”, aldus Mangelaars.

Broodnodig

Het bedrijf van Mangelaars is lid van de Bosch Car Service garageformule maar het bijhouden van diagnosekennis komt vooral voort uit eigen initiatief, zegt hij. “Bosch geeft een cursus waarin monteurs leren omgaan met hun diagnoseapparatuur. En dat is het. Het meeste leer je door veel diagnoses uit te voeren en het volgen van trainingen. Dat doen wij bij Volkswagen-importeur Pon in Leusden.”
Mangelaars werkt inmiddels 9 jaar met pass-thru. In het begin was dat vooral wachten op de goedkeuring van een service- account bij Volkswagen. “Het duurde 1,5 jaar voor het zo ver was”, stelt Mangelaars. “Inmiddels hebben wij 24 uur per dag toegang tot de OE-software. Dat is broodnodig, omdat je zonder die informatie geen storing uit kunt lezen.”
Naast investeren in diagnoseapparatuur en pass-thru noemt Mangelaars een ander pijnpunt dat diagnose in de werkplaats tegenhoudt. “Monteurs moeten ook gemotiveerd zijn; het is echt iets anders dan sleutelen aan een auto. Zo moeten ze een plan van aanpak maken, de systeemopbouw bekijken en in het begin kost het veel tijd om het onder de knie te krijgen.”

Geplaatst in rubriek:
Jeroen Vos
Jeroen Vos

Jeroen Vos (’82) is redacteur bij Automotive. In 2006 afgestudeerd aan de School voor Journalistiek in Utrecht en liefhebber van goed voetbal, films en muziek uit de jaren ’80.